Logo: Ulster Place-Name Society

Title: Ulster Place-Name Society

Logo: Ulster Place-Name Society

Home ] "Townlands in Art" Competition ] The Society ] Journal: Ainm ] [ Togra Sráidainmneacha ] Street and Road Names Project ] Celebrating Ulster's Townlands Exhibition ] Publications ] Links ] Site Search ]

 

Sráidainmneacha Béarla / Gaeilge i dTuaisceart Éireann

San Fhómhar 2005 thosaigh Tioscadal Logainmneacha Thuaisceart Éireann i Roinn na Gaeilge agus na Ceiltise, Ollscoil na Banríona, ar scéim (maoinithe ag Foras na Gaeilge) le leaganacha Gaeilge logainmneacha agus seoltaí poist i dTuaisceart Éireann a chur ar fáil.  Don scéim seo, ceapadh beirt thaighdeoir breise, Ciarán Dunbar agus Paul Tempan, le dul ag obair leis na dtaighdeoirí sinsearacha, an Dochtúir Kay Muhr agus an Dochtúir Patrick McKay.

Bunaíodh Tionscadal Logainmneacha Thuaisceart Éireann sa bhliain 1987 agus cheana féin bhí gasaitéar de logainmneacha Thuaisceart Éireann agus bunachar sonraí d’eolas stairiúil ar sheanlogainmneacha riaracháin (m.s. bailte fearainn, paróistí agus barúntachtaí, mar aon le bailte agus sráidbhailte) curtha le chéile. Maidir leis an mhódh oibre do scéim Fhoras na Gaeilge tá idir eolas a bhí bailithe cheana féin agus thaighde úr i gceist.  Thiomsaigh na taighdeoirí úra gasaitéar d’ainmneacha sráideanna agus bóithre sna sprioc-cheantracha agus bhailigh siad barúlacha áitiúla agus fuaimnithe áitiúla.  Rinne Pat McKay athbhreithniú agus eagarthóireacht ar na leaganacha Gaeilge nó ar bhunús na n-ainmneacha i seoltái poist áitiúla  agus pléigh an grúpa iomlán, Kay Muhr ina measc, logainmneacha deacra i seiminéir. Rinneadh breithiúnas ar chiall gach logainmn, mar aon ar litriú inghlactha Gaeilge. Le linn na hoibre, thangthas ar mórán ainmneacha eile ar ghnéithe den tírdhreach agus tá sé i gceist iad seo a chur le gasaitéar Thuaisceart Éireann.

San Fhómhar 2006 fuarthas maoiniú ón Iontaobhas Ultach le torthaí na hoibre a chur ar fáil anseo, ar shuíomh idirlín Chumann Logainmneacha Uladh.

Tá an t-eolas ar fáil i bhfoirm PDF (thíos) fá láthair ach táthar ag súil go mbeidh bunachar ar líne ar fáil amach anseo.

Postal Towns/Baile Poist

Antrim Council Area - (Shilvodan, Randalstown, Toome, Cranfield electoral wards)

Antrim (Crumlin Ward)

Ards (Portaferry and Kirkcubbin Wards)

Belfast North & South

Belfast West (Including parts of Lisburn)

Craigavon (Derrytrasna Ward)

Derry City, North West

Derry City, South West

Down Council Area

Dungannon & South Tyrone Borough Council (East)

Moyle Council Area

Magherafelt

Newry & Mourne Council Area

Newtownabbey (Collinbridge electoral ward)

Omagh Council Area (Road-names)

NIPNP Street-name Project Bibliography

Cé go bhfuil sé ar intinn ag Tionscadal Logainmneacha Thuaisceart Éireann an togra seo a chur i gcrích go hiomlán ar fud an Tuaiscirt, ba léir ón tús nach mbeadh go leor ama / maoiniú ann chun sin a dhéanamh ag an am seo. Uime sin, díríodh ar na ceantracha is mó Gaeilgeoirí iontu de réir an Daonáirimh 2001.

Mar gheall ar an togra seo, tá lucht labhartha na Gaeilge agus duine ar bith atá á iarraidh, ábalta an leagan Gaeilge dena seoltaí poist a úsáid agus a bheith cinnte go bhfuil siad ag baint úsáid as leagan Gaeilge beacht de.

Chomh maith leis sin, tá eagraíochtaí stáit, agus an Royal Mail ach go háirithe, ábalta plé le comhfhreagras as Gaeilge ar dhóigh i bhfad níos éifeachtaí ná mar a bhí siad ábalta go dtí seo.

Cuirtear an-chuid eolas ar fáil anseo ar logainmneacha Gaeilge agus ar shloinntí Gaelacha mar thoradh ar an shaothar seo. Tá bunús na Gaeilge leis an chuid is mó de na logainmneacha i dTuaisceart na hÉireann agus is oidhreacht choiteann é ár dtimpeallacht logainmneacha sa tsochaí.

Tá an t-eolas eagraithe i gceithre cholún ...

  • Béarla, is é sin an leagan Béarla den sráidainm nó an t-ainm bóithre.
  • Fréamh, is é sin eolas fán bhunleagan Gaeilge (nó teanga ar bith eile) agus an chiall atá leis i mBéarla.
  • Leagan Molta Gaeilge.
  • Nótaí, istigh sna nótaí, tá le fáil cibé eolas ábhartha dá bhfuil againn fán sráidainm / logainm ag an phointe seo, (foinsí liostaithe sa leabharliosta).

 

Baineadh úsáid as cuid mhór ábhar leis an saothar seo a chur i gcrích ach cloíodh oiread agus a b’fhéidir leis na prionsabail agus leis na leaganacha Gaeilge sna príomhfhoinsí seo a leanas.

  • Bunachar Pointer de chuid na Suibhéireachta Ordanáis agus na bunleaganacha Gaeilge de logainmneacha an Tuaiscirt socraithe ag Tionscadal Logainmneacha Thuaisceart Éireann atá ar fáil ann. Tá Pointer ar fáil anseo:

http://www.dfpni.gov.uk/lps/

  • Na Leaganacha Gaeilge d’Ainmneacha Sráideanna, Bóithre agus Eastát: Treoirlínte (Baile Átha Cliath: Coimisiún Logainmneacha, 1992).
  • Sráidainmneacha Bhaile Átha Cliath / Dublin City Streetnames (Oifig Forbartha Gaeilge, An Roinn Seirbhísí Corparáideacha, Comhairle Chathrach Bhaile Átha Cliath)
  • The Place-Names of Northern Ireland Series (Tionscadal Logainmneacha Thuaisceart Éireann).
  • Ordaithe Logainmneacha i reachtaíocht Phoblacht na hÉireann.

Noda :

DT = aistriúchán díreach.

PT = leath-aistriúchán.

Tá sé ar intinn againn a bheith ag cur leis an saothar seo i rith an ama, mar sin de, cuirfear fáilte roimh ceartúcháin, eolas nó tuairim ar bith a bhaineann leis.

placenames@qub.ac.uk

Tionscadal Logainmneacha Thuaisceart Éireann

Roinn na Gaeilge agus na Ceiltise

School of Languages,

Ollscoil na Banríona,

Béal Feirste, BT7 1NN

Tuaisceart Éireann